عمل كمى و باعث تحريك ما بقى و خلل و ضرر مىشود ؛ بلكه رقيق آنها مندفع گشته غليظ آنها مانده زياده جمود و تكاثف مىيابند و فساد بيشتر مىنمايند » . « 1 » ط - ناپرهيزى مريضان ، نقش مهمى در ايجاد يا ازدياد ضعف طبيعت ايشان دارد ؛ چنانچه عقيلى مىگويد : « عدم پرهيز مريض و تنوّع اغذيهء او ، باعث زحمت طبيعت و مصرف نيروى او در هضم و تحليلها و ناتوانى او در مبارزه با مرض است » . « 2 » ى - خون سوداوى ، به سبب ردائت و يبس طبيعت آن ، شديد الكراهة طبيعت است و موجب ثقل بدن هم مىشود » . « 3 » ك - از ديگر مضعفات طبيعت جمع ميان اطعمه مختلفه است . عقيلى مىنويسد : « بايد كه جمع ننمايد ميان اطعمه مختلفه در لون و كيفيّت و كمّيّت در يك اكل ؛ زيرا كه باعث حيرت طبيعت و سوء هضم مىگردد ؛ مگر آنكه مأكول چرب باشد كه با آن ، طعام شور و حريف تيز مناسب است ؛ به جهت آنكه مصلح آن است » . « 4 » البته اين سخن او نيز قابل تأمل است : « اولى آن است كه مداومت بر يك طعام هميشه ننمايد ؛ بلكه اختلاف نمايد ؛ مثلا يك وقت نوع و لون طعامى تناول نمايد و وقت ديگر نوع و لون ديگر و يا يك روز نوع طعامى و روز ديگر نوع ديگر و رنگ ديگر و هم‌چنين و اين نيز بر سبيل تقرّر و استمرار نباشد كه طبيعت بدين عادت نمايد كه اگر احيانا به سبب مانعى تخلف در اين واقع شود ، باعث تحيّر طبيعت و سوء هضم گردد ؛ بلكه اوقات اين را هم متبدّل دارد » . « 5 » ل : عدم مراعات اعتدال در غذا خوردن . عقيلى در اين‌باره مىنگارد : « پس حافظ صحّت را واجب است كه اعتدال نمايد در اكل در همه‌وقت ؛ به حيثيتى كه مؤدّى نگردد به سوى گرسنگى بسيار و نه به سيرى و افراط در آنكه محتاج باشد روز دوم كه زياده

--> ( 1 ) . خلاصة الحكمة ، ص ؟ ؟ ؟ ( 2 ) . همان ، ص ؟ ؟ ( 3 ) . همان ، ص ؟ ؟ ؟ ( 4 ) . خلاصة الحكمة ، ص 877 . ( 5 ) . خلاصة الحكمة ، ص 877 .